Srbija predala nominaciju za prekogranični UNESCO rezervat biosfere “Mura-Drava-Dunav”



Posted on 01 October 2013  | 
Karakterističan predeo u Specijalnom rezervatu prirode "Gornje Podunavlje"
© Jaroslav PapEnlarge
 Beograd, 1. oktobar 2013. godine – Republika Srbija je nominovala svoj deo teritorije za UNESCO prekogranični rezervat biosfere „Mura-Drava-Dunav”. Zajednička inicijativa WWF-Svetskog fonda za prirodu i EuroNatura za očuvanje „Evropskog Amazona“, kojom se uspostavlja UNESCO prekogranični rezervat biosfere „Mura-Drava-Dunav”, predstavlja prvo zaštićeno područje u svetu koje deli i kojim zajednički upravlja pet zemalja - Srbija, Hrvatska, Mađarska, Slovenija i Austrija.

Ova zajednička „zelena vizija” ostvariće se uspostavljanjem najvećeg evropskog zaštićenog područja. Uključujući delove od Srbije do Austrije obuhvatiće prostor od 800.000 hektara. Prekogranični rezervat biosfere „Mura-Drava-Dunav” biće prvi u svetu u pet zemalja, predstavlja simbol regionalne saradnje i održivog razvoja i odličan je primer inicijative koja povezuje zaštitu biodiverziteta i kulturnog nasleđa. Pokrajinski zavod za zaštitu prirode, u saradnji sa WWF-om, radio je na pripremi nominacionog formulara dve godine. U proces su bile uključene sve zainteresovane strane, posebno upravljači zaštićenih područja i lokalne uprave.

„Izuzetno mi je drago da će veliko plavno područje na severozapadu Vojvodine, koje predstavlja jednu od najočuvanijih ritsko-močvarnih celina na celom toku Dunava postati deo prekograničnog rezervata biosfere “Mura-Drava-Dunav”. Ovaj zadivljujući rečni predeo područje je izuzetne biološke raznovrsnosti i centar retkih prirodnih staništa kao što su velike plavne šume, rečne ade, šljunkovite i peščane obale, rečni rukavci i mrtvaje. Pored toga, odlikuje se kulturnom baštinom koja je dokaz žive prošlosti brojnih naroda i kultura,“ izjavila je Duška Dimović, direktorka programa WWF u Srbiji.

"Prekogranični rezervat biosfere Mura-Drava-Dunav je od izuzetnog značaja za Srbiju i za ceo region Jugoistočne Evrope. Smatramo da predstavlja odličan podsticaj za nastavak regionalne saradnje u oblasti zaštite prirode. Nadamo se da će nominacija naše zemlje biti pozitivno ocenjena tokom sledećeg zasedanja Međunrodnog Koordinacionog Saveta MAB programa i da će ovaj postor postati deo mreže rezervata biosfere koji čini 621 područje u 117 zemalja sveta. Osim regionalnog značaja, nominacija je takođe i dobar primer kako očuvanje prirode može da zbliži države," rekla je Jasna Zrnović, generalni sekretar Komisije Republike Srbije sa saradnju sa UNESCO-om.

U okviru „Evropskog Amazona“ u Srbiji koji se prostire na teritoriji pet opština - Sombor, Apatin, Odžaci, Bač i Bačka Palanka, na površini od 176.635 ha, nalaze se četri zaštićena područja, među kojima su izuzetno vredni Specijalni rezervati prirode „Gornje Podunavlje“ i „Karađorđevo“. Kao jedni od najznačajnijih retkih vrsta životinja ovog područja ističu se orao belorepan, crna roda, patka njorka, divlja mačka, vidra, jazavac, kao i najveća populacija evropskog jelena u Srbiji.


Kontakt:
Sonja Bađura
Tel: +381 11 3349479, Mob:+381 63 891 4458
E-mail: sbadjura@wwfdcp.org; Web: wwf.panda.org/serbia

Fotografije:
Lutra lutra_vidra_autor Boris Erg
Karakterističan predeo u Specijalnom rezervatu prirode Gornje Podunavlje_autor Jaroslav Pap
Tradicionalna šokačka nošnja_autor Emil Vaš


DODATNE INFORMACIJE

O UNESCO Prekograničnom rezervatu biosfere „Mura-Drava-Dunav”

Oblast oko reka Mure, Drave i Dunava dom su najbrojnija populacija orla belorepana u Evropi i drugih ugroženih vrsta kao što su mala čigra, crna roda, dabar i vidra. Ovde je i poslednje utočište za skoro istrebljenu ribu sim, ali i za godišnje migracije više od 250 hiljada ptica.

Rečni ekosistem je od vitalnog značaja za ljude koji tamo žive – obezbeđuje im pijaću vodu i prirodnu zaštitu od poplava, a bitan je i za održivo šumarstvo, zemljoradnju i ribarstvo.

Prva inicijativa za zaštitu ovih jedinstvenih reka i plavnih područja, koja se često zbog svog bogatog biodiverziteta nazivaju Evropski Amazon, ima dugu istoriju. Od 1993. godine, WWF, EuroNatur i lokalne NVO vodile su kampanje protiv regulacije reke, vađenja šljunka i peska, izgradnje brana i drugih destruktivnih mera u donjim tokovima Mure, Drave i Dunava. Istovremeno, povećavao se broj projekata restauracije reka i radilo se na ojačanju podrške državnih institucija pojedinih zemalja. Tokom poslednjih 15 godina, vlade svih pet zemalja uspostavile su 13 zaštićenih područja duž svojih delova ovih reka i na taj način uspostavile osnov prekogranične zaštite koja se odigravala korak po korak.

Stvaranje rezervata - „korak po korak“

Hrvatska i Mađarska su 2009. potpisale bilateralni sporazum, a 2011. usledila je i Zajednička deklaracija koju su potpisali ministri nadležni za životnu sredinu i zaštitu prirode iz svih pet zemalja. Deklaracijom se osniva rezervat biosfere sa ciljem zaštite životne sredine i prekogranične saradnje. U julu 2012. godine UNESCO MAB Komitet u Parizu zvanično je odobrio hrvatsko-mađarski deo rezervata biosfere Mura-Drava-Dunav. Uspostavljen je i Međunarodni kordinacioni odbor u kome učestvuju predstavnici svih pet zemalja. Odbor priprema opšte principe za upravljanje Prekograničnim rezervatom biosfere „Mura-Drava-Dunav” i koordiniše rad na uspostavljanju istog.


Srbija u „Evropskom Amazonu“

Republika Srbija je poslala nominaciju UNESCO MAB sekretarijatu u Parizu 30. septembra 2013. godine. Pokrajinski zavod za zaštitu prirode je u saradnji sa WWF-om radio na pripremi nominacionog formulara dve godine. U proces su bile uključene sve zainteresovane strane, posebno upravljači zaštićenih područja i lokalne uprave. Organizacije civilnog društva bile su aktivne i u većim selima i gradovima (Sombor, Odžaci, Bezdan i Apatin), ali i u manjim mestima (Bački Monoštor, Bačko Novo Selo, Stanišić, Bogojevo, Sonta). Velika podrška dolazila je i iz većih gradova – Novi Sad i Sombor. Sa svima njima organizovani su brojni sastanci i radionice.

Sarađivalo se i sa ekspertskim institucijama iz okolnih zemalja koje se nalaze u samom Prekograničnom rezervatu biosfere. Time su unapređena znanja u oblasti zaštite životne sredine, upravljanja resursima i razvoja održivog turizma.

U okviru „Evropskog Amazona“ u Srbiji se nalaze četiri zaštićena područja koja se prostiru na teritoriji pet opština - Sombor, Apatin, Odžaci, Bač i Bačka Palanka. Jedno od najvećih i najznačajnijih zaštićenih područja je Specijalni rezervat prirode „Gornje Podunavlje“. Među najznačajnijim retkim vrstama životinja ovog područja ističu se orao belorepan, crna roda, patka njorka, divlja mačka, vidra, jazavac, kao i najveća populacija evropskog jelena u Srbiji.

Veliko plavno područje na severozapadu Vojvodine, koje će postati deo prekograničnog rezervata biosfere „Mura-Drava-Dunav”, predstavlja jednu od najočuvanijih ritsko-močvarnih celina na toku Dunava kroz Srbiju. Ovaj zadivljujući rečni predeo područje je izuzetne biološke raznovrsnosti i centar retkih prirodnih staništa kao što su velike plavne šume, rečne ade, šljunkovite i peščane obale, rečni rukavci i mrtvaje. Pored toga, odlikuje se kulturnom baštinom koja je dokaz žive prošlosti brojnih naroda i kultura.

Područje koje je nominovano je izuzetno veliko i predstavljaće najveće zaštićeno područje u našoj zemlji. Takođe, pored delte Dunava, ono je drugo najvažnije plavno područje u slivu Dunava.
Karakterističan predeo u Specijalnom rezervatu prirode "Gornje Podunavlje"
© Jaroslav Pap Enlarge
Vidra (Lutra lutra)
© Boris Erg Enlarge
Tradicionalna šokačka nošnja
© Emil Vaš Enlarge