ค้นพบซาวลา “ยูนิคอร์นแห่งเอเซีย” อีกครั้ง ในรอบ 15 ปี ที่ประเทศเวียดนาม



Posted on 12 November 2013  | 

ฮานอย ประเทศเวียดนาม – ซาวลา เป็นหนึ่งในสัตว์ที่หายากที่สุดและมีสถานะเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่ถูกคุกคามมากที่สุดบนโลกใบนี้ถูกถ่ายภาพได้เป็นครั้งแรกในรอบศตวรรษที่ประเทศเวียดนาม โดยถือได้ว่าภาพนี้เป็นภาพซาวลาภาพแรกของศตวรรษที่ 21 เลยทีเดียว สัตว์สายพันธุ์ปริศนานี้ถูกบันทึกภาพด้วยกล้องดักถ่ายภาพสัตว์ (Camera Trap) ซึ่งติดตั้งโดยWWF-เวียดนามในเดือนที่ผ่านมาบริเวณเทือกเขาอันนัม (Annamite Mountains)

“เราแทบไม่เชื่อสายตาที่เห็นรูปนี้ครั้งแรก ซาวลาถือเป็นสัตว์เทพเจ้าของเหล่านักอนุรักษ์แถบเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ดังนั้นมันจึงเป็นเรื่องหน้าตื่นเต้นมาก” ดร. วาน งอก ทิน (Dr. Van Ngoc Thinh) ผู้อำนวยการ WWF สำนักงานประเทศเวียดนามกล่าว “นี่เป็นหนึ่งในสุดยอดการค้นพบของวงการอนุรักษ์และเป็นความหวังใหม่ในการฟื้นคืนของสายพันธุ์นี้อีกครั้ง”


ซาวลาจัดเป็นหนึ่งในญาติห่างๆ ของวัวแต่ได้ถูกเรียกตามลักษณะเขาเกลียวที่ปรากฏ ซาวลายังเป็นสัตว์สายพันธุ์ที่อยู่ในภาวะวิกฤตอันตราย ได้รับขนานนามว่าเป็นยูนิคอร์นแห่งเอเซียเพราะสามารถพบเห็นได้ยาก และมีลักษณะที่เป็นที่จดจำคือมันมีเขาเกลียวคู่ ที่มีปลายแหลม ซึ่งสามารถมีความยาวได้ถึง 50 เซนติเมตร บันทึกสุดท้ายที่ยืนยันการมีชีวิตอยู่ของซาวลา คือรูปถ่ายที่ได้จากกล้องดักถ่ายภาพสัตว์ เมื่อปี 1999 ที่ถ่ายได้จากบริเวณแขวงบริคำไชย ประเทศลาว และในปี 2010 ชาวบ้านในบริคำไชยจับซาวลาได้ แต่มันได้ตายในเวลาต่อมา

“ในประเทศเวียดนาม พบซาวลาครั้งสุดท้ายในป่าเมื่อปี 1998” ดาง ดิน เงียน (Dang Dinh Nguyen) รองหัวหน้ากรมป้องกันป่ากวางนัม (Quang Nam) และผู้อำนวยการของหน่วยรักษาพันธุ์ซาวลาแห่งกวางนัม “นี่เป็นประวัติศาสตร์หน้าหนึ่งของความพยายามของเวียดนามในการปกป้องความหลากหลายทางชีวภาพที่มีความพิเศษของพวกเรา อีกทั้งยังเป็นหลักฐานอันทรงพลังที่แสดงให้เห็นถึงประสิทธิภาพในการอนุรักษ์ ที่พยายามจะรักษาถิ่นที่อยู่อาศัยของซาวลาที่กำลังตกอยู่ในภาวะวิกฤต”

ในพื้นที่ที่ซาวลาได้ถูกบันทึกภาพไว้ เป็นพื้นที่สงวนของ WWF ในโครงการอ่างกักเก็บคาร์บอนและพื้นที่อนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ (Carbon Sinks and Biodiversity Conservation Program หรือ โครงการ CarBi) ได้ดำเนินการจำลองใช้กฏหมายบังคับรูปแบบใหม่ (an innovative law enforcement model) โดยได้รับสมัครยามรักษาป่าจากชุมชมท้องถิ่น ที่เกิดจากการจัดการประสานงานของ WWF และรัฐบาลของเวียดนามคู่กัน เพื่อที่จะกำจัดกับดักสัตว์และหยุดการลักลอบล่าสัตว์ผิดกฏหมาย ซึ่งเป็นภัยคุกคามหลักในการมีชีวิตรอดของซาวลา

“ซาวลาได้ถูกจับได้ด้วยบ่วงกับดักซึ่งติดตั้งโดยนักล่าสัตว์ ที่ตั้งใจจะจับสัตว์อื่น เช่นกวางและชะมด ซึ่งขายได้กำไรงามในตลาดการค้าสัตว์ป่าผิดกฏหมาย” กล่าวโดย ดร.แวน โงก (Dr.Van Ngoc Thinh) “ตั้งแต่ปี 2011, ยามรักษาป่าที่ได้ลาดตระเวนในพื้นที่ CarBi ได้ทำการเคลื่อนย้ายกับดักสัตว์กว่า 30,000 อัน จากพื้นที่อยู่อาศัยที่สำคัญของซาวลา และทำลายแคมป์ของนักล่าสัตว์ผิดกฏหมายมากกว่า 600 แคมป์ การยืนยันล่าสุดในการมีชีวิตของซาวลาที่บริเวณนั้นถือเป็นหลักฐานที่แสดงให้เป็นถึงความสำเร็จที่เป็นผลจากความอุตสาหพยายามอุทิศตนที่ไม่ย่อท้อของเหล่าผู้พิทักษ์ป่า


ซาวลา ได้ถูกค้นพบเมื่อปี 1992 โดยการร่วมทีมของกระทรวงป่าไม้ของประเทศเวียดนาม (ปัจจุบันได้เปลี่ยนชื่อเป็นกระทรวงเกษตรและการพัฒนาชนบท) และ WWF โดยได้สำรวจป่าหวูกว่าง (Vu Quang) ใกล้กับชายแดนระหว่างประเทศเวียดนามและลาว โดยทีมสำรวจได้ค้นพบหัวกระโหลกที่มีเขาลักษณะประหลาดในบ้านของพรานป่า และรู้ว่ามันเป็นสิ่งที่ไม่ธรรมดา การค้นพบนี้พิสูจน์ว่าเป็นการค้นพบสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดใหม่ทางวิทยาศาสตร์ในรอบกว่า 50 ปี และเป็นหนึ่งในในการค้นพบสายพันธุ์ที่หน้าตื่นเต้นที่สุดแห่งศตวรรษที่ 20


20 ปีต่อมเรามีความรู้เพียงน้อยนิดเกี่ยวกับซาวลา ไม่ว่าจะเป็นระบบนิเวศน์หรือพฤติกรรมความยากในการเข้าถึงแหล่งที่อยู่อาศัยในป่าลึกได้ขัดขว้างนักวิทยาศาสตร์ให้ไม่สามารถคาดคะเนจำนวนประชากรและพฤติกรรมของซาวลาได้อย่างแม่นยำ ซึ่งดีที่สุดอาจจะมีประมาณหลักร้อยตัว หรือบางทีอาจจะมีเพียงแค่หลักสิบตัว ที่ดำรงชิวิตอยู่ไกลๆ ในป่าทึบตามชายแดนระหว่างประเทศเวียดนามและลาว


“นี่เป็นรูปถ่ายสัตว์ป่าที่สำคัญที่สุดที่ได้บันทึกในเอเซีย และบางทีอาจเป็นที่สุดในโลก อย่างน้อยก็เป็นที่สุดในช่วงร้อยปีที่ผ่านมา” กล่าวโดย วิลเลี่ยม โรบิชอด (William Robichaud) ผู้ประสานงานกลุ่มทำงานเพื่อซาวลา ของคณะกรรมการความอยู่รอดของสปีชีส์แห่งสหภาพเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN Species Survival Commission) “พวกมันเป็นหลักฐานที่สร้างแรงบันดาลใจในประสิทธิภาพของงานอนุรักษ์ต่างๆ ที่เราช่วยกันทำ อย่างไรก็ตามพวกเรายังคงต้องการแรงสนับสนุนที่มากขึ้นเพื่อที่ว่าพวกเราและองค์กรอนุรักษ์อื่นๆ จะสามารถเพิ่มและขยายความรู้ความเข้าใจและช่วยดำรงเผ่าพันธ์อันสุดวิเศษนี้ต่อไปได้

ซาวลา เป็นสัญลักษณ์หนึ่งที่แสดงถึงความหลากหลายทางชีวพันธุ์ของเทือกเขาอันนัม ที่ทอดยาวระหว่างชายแดนประเทศเวียดนามและลาว สามารถอ้างได้ว่าเป็นพื้นที่ที่มีความหลากหลายของสายพันธุ์หายากที่น่าพิศวง เนื่องเพราะว่ามีการค้นพบสัตว์ป่าหายากที่พบที่นี่เพียงที่เดียวเท่านั้น ไม่พบอื่นในโลก ไม่ว่าจะเป็นการค้นพบซาวลา เก้งอีกสองสายพันธุ์ คือ เก้งยักษ์ (large-antlered muntjac) และ เก้งเจื่องเซินหรือเก้งอันนัม (the Truong Son muntjac) ที่ถูกค้นพบในป่าบริเวณเทือกเขาอันนัม ในปี 1994 และ 1997 ตามลำดับ



“พวกเรามุ่งมั่นที่จะให้การสนับสนุนโครงการสำรวจติดตามและพัฒนากฎหมายและการลงโทษที่สอดคล้องตลอดจนการสนับสนุนให้ประชากรในพื้นที่อนุรักษ์ได้ตระหนักถึงสิ่งล้ำค่าที่พวกเขามีต่อไป” คาร์สเต็น คิลเลียน (Carsten Kilian) ผู้จัดการโครงการอาวุโส กับ KFW, ธนาคารเพื่อการพัฒนา เยอรมัน และการให้ทุนของสมาชิกเพื่อโครงการ CarBi ในตอนกลางของเทือกเขาอันนัม ของ WWF กล่าว “เราหวังว่าการค้นพบที่น่าจับตานี้จะเพิ่มแรงกระตุ้นและความพยายามที่จะรักษาหนึ่งในสัตว์สายพันธุ์ใหญ่ที่หายากมากที่สุดนี้ยิงใหญ่ขึ้นไปอีก”

การค้นพบซาวลาเป็นสิ่งที่ยืนยันถึงการดำรงอยู่ของสายพันธุ์หายากนานาชนิดในพื้นที่บริเวญตอนกลางของเทือกเขาอันนัมในประเทศเวียดนาม เป็นสิ่งหนึ่งที่ช่วยให้ WWF และองค์กรอนุรักษ์ต่างๆ ในพื้นที่สามารถจัดหาแผนการที่เหมาะสมที่สุดเพื่อนำมาปรับใช้ให้กับการอนุรักษ์สัตว์ป่าในพื้นที่เพื่อจุดมุ่งหมายที่มากกว่าในการช่วยให้สัตว์ป่าทั่วทั้งเทือกเขาอันนัมฟื้นคืนกลับมาสมบูรณ์ดังเดิม


ต้องการรายละเอียดเพิ่มเติม กรุณาติดต่อ: Sarah Bladen, ผู้อำนวยการฝ่ายสื่อสารองค์กร, WWF-Greater Mekong, mob: +66 922 673 457 sarah.bladen@wwfgreatermekong.org


ภาพซาวลา (Saola, Pseudoryx nghetinhensis) จากกล้องดักถ่ายภาพ ได้บันทึกได้เมื่อวันที่ 7 กันยายน 2013 ตอนช่วงเย็น ที่แสดงให้เห็นภาพซาวลา 1 ตัว กำลังเคลื่อนที่ไปตามแนวโขดหินของลำธารกลางป่าหุบเขา ในระยะไกล ตอนกลางของเทือกเขาอันนัม ประเทศเวียดนาม: © WWF-Vietnam
© WWF-Vietnam. Enlarge
ซาวลาตัวสุดท้ายที่ถูกพบเจอในปี 2010 ที่ประเทศลาว โดยชาวบ้านในบริคำไชยจับซาวลาได้ แต่มันได้ตายในเวลาต่อมา
© William Robichaud Enlarge
ภาพซาวลา (Saola, Pseudoryx nghetinhensis) จากกล้องดักถ่ายภาพ ได้บันทึกได้เมื่อวันที่ 7 กันยายน 2013 ตอนช่วงเย็น ที่แสดงให้เห็นภาพซาวลา 1 ตัว กำลังเคลื่อนที่ไปตามแนวโขดหินของลำธารกลางป่าหุบเขา ในระยะไกล ตอนกลางของเทือกเขาอันนัม ประเทศเวียดนาม: © WWF-Vietnam
© WWF-Vietnam Enlarge
เจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าเก็บกู้กับดักที่พรานป่าใช้ล่าซาวลาในเขตพื้นที่อาศัยของมัน บริเวณ central Laos (Nakai-Nam Theun National Protected Area), ในปี 2009.
© William Robichaud Enlarge

Subscribe to our mailing list

* indicates required