Procena ranjivosti na klimatske promene – predstavljena nova publikacija Klimatskog foruma



Posted on 12 October 2012  | 
U okviru završne konferencije Foruma jugoistočne Evrope za adaptaciju na klimatske promen, održane u Zagrebu 10-11. oktobra, predstavljene su nacionalne i regionalna procena ranjivosti na klimatske promene.

Jedan od regiona koji je prepoznat kao osetljiv na klimatske promene jeste region Jugoistočne Evrope. Do sada je pokrenuto nekoliko regionalnih inicijativa kako bi se pojačali kapaciteti u borbi protiv klimatskih promena u ovom delu Evrope. Jedna od takvih je i projekat „Forum Jugoistočne Evrope o adaptaciji na klimatske promene“ (South East European Forum on Climate Change Adaptation) u okviru koga je izrađena ova studija.

Studija je fokusirana na adaptacije na klimatske promene jer je postalo jasno da mere ublažavanja nisu dovoljne i da je praktično nemoguće zaustaviti klimatske promene u kratkom roku. Iz tog razloga neophodno je razvijati i primenjivati adaptivne mere kako bi se ublažili efekti klimatskih promena. Adaptacije polako zauzimaju mesto među prioritetima u globalnoj politici pa se nameće potreba svim zemljama da izrade procene osetljivosti na klimatske promene i odgovarajuće planove adaptacija. Takve ciljeve postavila je i Evropska unija u svojim strateškim dokumentima vezanim za klimatske promene - Beli papir EU o adaptacijama na klimatske promene. Ovim dokumentom EU je postavila okvir za rešavanje problema adaptacije na nivou zajednice i ujedno obavezala svoje članice da ozbiljno i strateški pristupe rešavanju ove problematike. Kako su zemlje jugoistočne Evrope jasno opredeljene ka članstvu u Evropskoj uniji, svakako da će u skorije vreme morati da posebnu pažnju posvete izradi odgovarajućih dokumenata i razvoju svojih adaptivnih kapaciteta.

Procena ranjivosti na klimatske promene predstavlja analizu ranjivosti Srbije na klimatske promene i pre svega je fokusirana na adaptacije, odnosno na mogućnost razvoja sistema adaptacija na klimatske promene. Prema većini prognoza, Srbiju kao i ceo region jugoistočne Evrope očekuju značajne promene klime u skorijoj budućnosti. Projekcije prema regionalnim klimatskim modelima predviđaju da će porast prosečne temperature na godišnjem nivou do kraja ovog veka iznositi od 2,4°C do 2,8°C prema optimističnom scenariju, odnosno od 3,4°C do 3,8°C prema pesimističnom scenariju.

U studiji je detaljno analizirano pet sektora: vodoprivreda, javno zdravlje, poljoprivreda, energetika i biodiverzitet. U svakom od njih je identifikovana značajna izloženost i ranjivost na klimatske promene. Takođe, svaki od sektora suočava se sa brojnim problemima koji nisu direktno vezani za klimatske karakteristike, ali koji smanjuju adaptivni kapacitet, odnosno mogućnost adaptacija na klimatske promene. Klimatske promene mogu stvoriti i nove mogućnosti za razvoj, naročito u poljoprivredi, ali za korišćenje tih mogućnosti neophodan je strateški pristup i sistemska podrška individualnim proizvođačima.

Za svaki od sektora date su posebne preporuke za mere adaptacije. U skladu sa identifikovanim opštim problemima osnovne preporuke su: razvoj strateških dokumenata za adaptacije, formiranje koordinacionih tela za planiranje i implementaciju adaptacija, sistemski razvoj intersektorske saradnje, jačanje naučnih kapaciteta i razvoj saradnje naučnog sektora sa donosiocima odluka, uključivanje organizacija civilnog društva u proces planiranja adaptacija.

Procenjeno je da će klimatskim promenama biti posebno pogođeno stanovništvo u udaljenim, nedovoljno razvijenim ruralnim krajevima. To stanovništvo oslanja se uglavnom na poljoprivredu, a njihov adaptivni kapacitet je na izrazito niskom nivou zbog depopulacije i nedovoljne ekonomske razvijenosti pojedinih područja.

Kao važan činilac u borbi protiv klimatskih promena prepoznate su organizacije civilnog sektora. Njihov rad naročito je značajan u ovom trenutku kada je svest o problemima koji mogu nastati usled klimatskih promena mala. Osnovne preporuke za ovakve organizacije jesu uključivanje u procese planiranja na nacionalnom nivou, razvoj sopstvenih kapaciteta kroz međusobno umrežavanje, uspostavljanje saradnje i razvoj projekata sa lokalnim stanovništvom i posebno ranjivim grupama, specijalizacija za pojedine probleme i uspostavljanje partnerstva sa naučnim sektorom i razvoj regionalne i međunarodne saradnje.

Forum Jugoistočne Evrope o adaptaciji na klimatske promene formiran je u okviru istoimenog projekta i okupio je oko 80 članica koje su organizovane u četiri nacionalne mreže u jednom od regiona koji se smatra najosetljivijim na klimatske promene u čitavoj Evropi. Uspostavljene su četiri nacionalne mreže organizacija civilnog društva u Srbiji, Hrvatskoj, Makedoniji i Crnoj Gori sa ciljem da ojačaju kapacitete civilnog sektora i da kroz aktivnosti na podizanju javne svesti i dijalog sa donosiocima odluka na nacionalnom i regionalnom nivou skrenu pažnju na problematiku klimatskih promena.

Više informacija o projektu kao i Procene ranjivosti na klimatske promene za Crnu Goru, Makedoniju, Hrvatsku i region jugoistočne Evrope možete preuzeti na zvaničnom sajtu projekta:
http://www.seeclimateforum.org/

 

Subscribe to our mailing list

* indicates required