Climate Witness: Marco Bomio, Switzerland



Posted on 02 August 2007  | 
Marco Bomio, Climate Witness, Switzerland
Marco Bomio, Climate Witness, Switzerland
© Marco BomioEnlarge
Mijn naam is Marco Bomio. Ik ben 54 jaar en woon in het Zwitserse Grindelwald, aan de voet van de bekende noordflank van de Eiger. Ik ben getrouwd en vader van drie volwassen kinderen. Ik ben hier komen wonen vanwege mijn vrouw en mijn voorliefde voor de natuur en voor duursporten, wat waarschijnlijk ook mijn carrièrekeuze heeft bepaald – ik werk als gids in de bergen. Daarnaast ben ik leraar en schoolhoofd op de middelbare school in Grindelwald.

English | Deutsch | Română | Italiano | Dutch | Finnish中文

Grindelwald is een bekende trekpleister voor toeristen. In het begin was het vooral bekend vanwege zijn unieke locatie vlak naast de gletsjers. Tot ongeveer 20 jaar geleden keek je er vanuit de ramen van de school direct op uit. In die tijd lagen de gletsjertongen ongeveer een half uurtje wandelen van het dorp vandaan. Tegenwoordig is dat niet meer het geval. De klimaatverandering heeft een grote impact gehad op onze regio – de gletsjers zijn aan ’t wegsmelten. Ik moet nu anderhalf uur wandelen met mijn gasten voordat we de randen van de gletsjers bereiken.

Steeds minder ijs
Als ik in mijn lessen op school over de plaatselijke geschiedenis praat, illustreer ik dat met historische foto’s. Ik laat bijvoorbeeld zien dat de gletsjers halverwege de 19e eeuw nog tot de bodem van de vallei reikten. In die tijd exporteerden de inwoners van Grindelwald het ijs en verscheepten het naar ver weg gelegen plaatsen als Parijs en Praag. Mijn leerlingen zijn echt verbaasd als ik ze dat soort documenten laat zien.

Omdat ik al bijna 30 jaar werk als berggids heb ik een duidelijk beeld van het terugtrekken van de gletsjers. De overgangen van ijs naar rots worden moeilijker begaanbaar. De bodem in het smeltende gedeelte zit vaak vol grind en is daardoor onstabiel. Om deze gebieden veilig te kunnen doorkruisen, moeten we ladders of touwen gebruiken, zodat de toeristen iets hebben om zich aan vast te houden. 

De rotsen beginnen te bewegen
Het ergste gevolg van de klimaatverandering is het ontdooien van het zgn. permafrost (permafrost is grond die twee of meer jaar achtereen kouder is dan het vriespunt). Als het permafrost eenmaal weggesmolten is, wordt de rotsgrond eronder broos en raken rotsen eerder los. Als gevolg van het enorme terugtrekken van de gletsjers neemt bovendien de druk van het ijs op de rotsbodem eronder af. De rotsige oppervlakte wordt daardoor steeds brosser, met als gevolg een rotslawine zoals die in 2006 aan de oostzijde van de Eiger.

Maar een enkele rotslawine is geen bewijs voor klimaatverandering. Maar dit soort gebeurtenissen komt wel steeds vaker voor. In de omgeving van Grindelwald zijn de wat lastiger wandelpaden al veiliger gemaakt door tunnels die door mensen zelf zijn gemaakt.
Verschillende bekende routes op grote hoogte, zoals de Jungfrau, Schreckhorn en Wetterhorn routes zijn al in gevaar. De warmte van de recordzomer van 2003 heeft hier een enorme impact gehad op het toch al afnemende sneeuwdek en heeft geleid tot een grote toename van vallende rotsen.

Professionele uitdaging

Ik geloof er sterk in dat berggidsen voor dat beroep kiezen omdat ze een passie hebben voor de bergen en de natuur en dol zijn op avontuur. Tegenwoordig worden berggidsen echter vooral ingezet voor het stabiliseren van schuivende rotsen en voor het vrij maken van paden na grondverschuivingen. Dat heeft onze functieomschrijving in zijn totaal wel veranderd. Vorig jaar bijvoorbeeld heeft Grindelwald Sports, het opleidingsinstituut voor berggidsen, meer inkomen gegenereerd uit het opruimen van rotsen dan uit begeleide tours door de bergen.
In het begin van de recordzomer van 2003 waren de omstandigheden voor ons als berggidsen uitstekend. Bergtoppen als de Eiger en de Wetterhorn konden al medio juni worden beklommen, wat in ‘normale’ zomers meestal pas een maand later kan. Maar ik zou dit voordeeltje graag laten schieten. Want in zo’n warm weer ligt de grens van de 0° C boven de 4000m boven zeeniveau. En dat betekent regen in plaats van sneeuw, erg warme nachten en rotslawines.

Kansen grijpen
Ik woon in de Alpen, het grootste waterreservoir van Europa. Ik maak me grote zorgen over de voorspelde daling van het waterpeil als gevolg van het smelten van de gletsjers. Dit zal ook gevolgen hebben voor de elektriciteitsproductie. Zestig procent van de elektriciteit die in Zwitserland wordt opgewekt, komt van waterkracht. Mijn kleinkinderen zullen niet zo zorgeloos met water kunnen omspringen als wij dat tegenwoordig doen.

Vanuit een economisch gezichtspunt zullen toeristenbestemmingen als Grindelwald naar alternatieve bronnen van inkomsten moeten gaan zoeken. De eerste stappen zijn hierin al gezet. In het begin werd er wat lacherig over gedaan, maar winterwandelingen worden steeds populairder. Deze ontwikkeling zal zeker tot gevolg hebben dat we geen klassieke wintersportbestemming meer zijn, want kunstsneeuw is maar een tijdelijke oplossing voor de korte en middellange termijn. In de winter van 2006/2007 was zelfs het maken van kunstsneeuw onmogelijk vanwege de hoge temperaturen.

Verder zie ik ook toekomst in andere economische sectoren zoals onderwijs en training voor jonge mensen en volwassenen. Bovendien doen steeds meer bedrijven, onafhankelijk van hun locatie, zaken via het internet. Waarom vestigen we niet een onderzoeksinstituut voor klimaatverandering in onze vallei? Het onderwerp van onderzoek zou recht voor hun neus liggen.

 

Wetenschappelijke beoordeling

Beoordeeld door: Dr Christophe Lambiel, Geografie Instituut (IGUL), Universiteit van Lausanne, Zwitserland
Het verhaal van Marco Bormio komt overeen met de gevolgen van klimaatverandering in bergachtige omgevingen. Net als overal zijn de gletsjers in de Alpen zich flink aan ’t terugtrekken. Dit heeft niet alleen serieuze gevolgen voor landschappelijk erfgoed, maar ook op de stabiliteit van de berghellingen. Het is waar dat de rotslawine op de oostflank van de Eiger in 2006 te maken had met de zich sterk terugtrekkende gletsjers sinds het einde van de kleine ijstijd.

In de regio rond Grindelwald wordt permafrost vooral aangetroffen in de rotswanden van toppen als de Eiger die noordelijk georiënteerd zijn. Stijgende temperaturen zorgen voor een afnemende stabiliteit van de rotsbodem, wat kan leiden tot vallende rotsen en rotslawines. Die kwamen dan ook regelmatig voor in de hittegolven van die zomer in 2003.

Voor wat betreft de menselijke activiteit, het is waar dat de taken van de berggidsen de laatste jaren veranderd zijn, maar de belangrijkste reden daarvoor is dat het alpengebied steeds intensiever bewoond wordt. Het managen van de groeiende stroom toeristen die naar de Alpen komen, is een uitdaging voor de toekomst. De afnemende hoeveelheid sneeuw zal moeten worden gecompenseerd door aanbiedingen voor nieuwe winteractiviteiten.
Alle artikelen worden onderworpen aan een wetenschappelijke beoordeling door een lid van de het Climate Witness Science Advisory Panel.
 
Marco Bomio, Climate Witness, Switzerland
Marco Bomio, Climate Witness, Switzerland
© Marco Bomio Enlarge
Marco Bomio, school teacher and mountain guide in Switzerland, has witnessed a decline in local glaciers over recent years.
Marco Bomio, school teacher and mountain guide in Switzerland, has witnessed a decline in local glaciers over recent years.
© Marco Bomio Enlarge

Subscribe to our mailing list

* indicates required